İngiltere'de tarihin en büyük skandallarından biri: Binlerce kişiye HIV ve hepatitli kan verilmiş
İngiltere, 1970-1991 yılları arasında 30 bin hastaya HIV ve hepatit virüsü taşıyan enfekte kan verilmesiyle ilgili dehşet verici bir skandalla yüzleşiyor. Bu olayın, binlerce insanın ölümüne yol açtığı düşünülüyor. Soruşturma raporunu kamuoyuna açıklayan Başbakan Rishi Sunak, yaşananları "İngiliz devleti için bir utanç günü" olarak nitelendirdi.
Soruşturma sonuçları, sağlık sisteminin içine işleyen
bir ihmali ve gerçeklerin yıllarca
gizlendiğini ortaya koydu. On binlerce hastanın enfekte
kan yoluyla ölümcül enfeksiyonlara yakalanmasında İngiliz
yetkililerin ihmali olduğunu ve bu felakete ilişkin
gerçeklerin on yıllar boyunca saklandığı ortaya
çıktı.
Hastalar, kan ve kan ürünleri tedavilerinde HIV ve hepatit
virüsü taşıyan kanlara maruz kalarak ölümcül enfeksiyonlara
yakalandılar. Bu trajik olayda İngiliz yetkililerin
ihmali, hastane yönetiminin yetersizliği ve
gerekli önlemlerin alınmaması gibi etkenler etkili
oldu.
Tarihin en büyük skandalı
Yaklaşık 3 bin kişinin ölmesi ve çok sayıda insanın ömür boyu
sürecek hastalıklara yakalanmasıyla sonuçlanan enfekte kan
skandalı, İngiliz sağlık sisteminde tarihin en büyük ve en ölümcül
skandalı olarak kayıtlara geçti.
5 binden fazla şahidin dinlenmesi ve 100 binden fazla belgenin
incelenmesi ile hazırlanan rapora göre, skandal uygulamalar
çerçevesinde kanama bozukluğu olan 380’i çocuk bin 250
hastaya, HIV virüsü taşıyan kan ürünü verildi. Bu
hastaların dörtte üçü hayatını kaybetti. Enfekte kan
ürünleri verilen 5 bin kadar hasta ise kronik Hepatit C
hastalığına yakalandı. Hastanelerde doğum, ameliyat ve kaza
nedeniyle bulunduklarında kan nakli sırasında Hepatit C virüsü
ile enfekte olanların sayısı ise 26 bin 800 kişi olarak
açıklandı.
Skandalın ortaya çıkmasıyla birlikte, hasta hakları ihlalleri ve
sağlık sistemindeki ciddi eksiklikler gündeme geldi. Kamuoyu,
sorumluların cezalandırılmasını ve benzer olayların tekrarlanmaması
için gerekli önlemlerin alınmasını talep ediyor.
Belgeleri imha etmişler
Kamu soruşturmasının nihai raporunu hazırlayan eski Yargıç
Brian Langstaff, İngiliz hükümetleri ve sağlık sistemi
yetkililerini, kendi imajlarını korumak ve harcamalardan
kaçınmak amacıyla bir dizi yanlışa imza
atmakla suçladı. Langstaff, skandalın gizlenmesi için hükümet
yetkililerinin bazı belgeleri imha ettiğinin örnekleri de
bulunduğuna işaret etti.
İngiliz sağlık sistemindeki enfekte kan skandalı,
1970’li yıllarda İngiltere’nin ABD’de uygulanan yeni bir tedavi
yönteminin benimsemesiyle başladı. Mahkumlar ve uyuşturucu
bağımlıları gibi yüksek riskli bağışçılardan kan alınması
sisteme enfekte kan örneklerinin girişine neden oldu. Kan
ürünlerinin üretimi sürecinde binlerce bağışçının kan
plazmasının karıştırılması gibi uygulamalar ise virüs taşıyan
tek bir bağışçının dahi oldukça büyük miktarda ürünün enfekte
olmasına neden olduğu bir durum ortaya çıkardı.
Tazminat ödenecek
İngiltere hükümeti, 1970-1991 yılları arasında kendilerine
“enfekte kan” verilerek HIV ve Hepatit virüslerine maruz kalan
hastalar ve hasta yakınları, durumun ağırlığına göre değişmek
üzere 2,6 milyon pounda kadar tazminat ödeyecek. Plana
göre ilk nihai ödemeler yılsonu itibarıyla başlayacak ve ayrıca hak
sahiplerine bu yaz 210 bin pound ara ödeme yapılacak.
Sunak: Utanç günü
İngiltere Başbakanı Rishi Sunak, kurbanlardan özür dileyerek
soruşturma raporunun yayınlandığı günün İngiliz devleti için bir
utanç günü olduğunu söyledi.
Pazartesi günü Avam Kamarasında yaptığı konuşmada tarihi yanlışı
düzeltme sözü veren Sunak, “Gerçekten çok üzgünüm. Bugünkü
rapor, devlet hayatımızın merkezinde on yıllarca devam eden bir
ahlaki yıkıma işaret ediyor. Devlet Sağlık Hizmetlerinden, Sivil
Hizmetler ve göreve gelen hükümetlerdeki bakanlara kadar her
seviyede güven beslediğimiz insan ve kurumlar, en korkunç ve en
yıkıcı şekilde başarısız oldu” dedi.